Tema e ditës

Diskutime mbi temat më të veçanta të ditës
 
Negociatat/ “Jo” edhe nga Gjermania: Shqipëria s’ka plotësuar kushtet, Rama rrëzoi “5 qershorin” 26/11/2020 Dy javë para se BE-ja të marrë vendimin përkatës për çeljen e negociatave me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut, nënkryetari i grupit parlamentar të CDU/CSU-së në Bundestagun Gjerman, Johann David Wadephul, ka shprehur dyshime se çelja e negociatave të BE-së me Shqipërinë mund të fillojë qysh në fund të dhjetorit. Wadephul tha në një takim me gazetarët e huaj në Berlin, se nëse Maqedonia e Veriut arrin një zgjidhje me Bullgarinë, atëherë dera për të është e hapur. Për Shqipërinë, ai vuri re se duhet të plotësohen ende kushtet e vendosura nga Bundestagu dhe BE-ja. Kushtet nuk janë plotësuar tërësisht “Më 26 shtator 2019 vendosëm si parlament për çeljen e negociatave me Shqipërinë. Kjo më kushtoi mua shumë energji, tha Wadephul, por ne vendosëm disa parakushte dhe nëse ato nuk plotësohen, atëherë do ta kem të vështirë t’i bind kolegët e grupit tim parlamentar që ta shoqërojnë pozitivisht procesin. Është detyra e deputetëve të grupit tim parlamentar në Komisionin e Jashtëm dhe atë të BE-së që të sigurojnë që këto parakushte të merren seriozisht dhe të zbatohen plotësisht“. Bundestagu Gjerman miratoi më 26 shtator 2019 hapjen e negociatave me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut. Çelja e konferencës së parë ndërqeveritare, që do të thotë edhe hapja faktike e negociatave, u lidh me dy kushte: funksionimi i Gjykatës Kushtetuese dhe i Gjykatës së Lartë dhe reforma e Kodit Zgjedhor, e cila duhet të ishte gjithëpërfshirëse. Veç të tjerash, aty parashikohej edhe rregullimi i sistemit të financimit partiak. Vërejtje për reformën zgjedhore Konstatimi për mosfunksionimin e Gjykatës Kushtetuese dhe asaj të Lartë është i dukshëm, tha Wadephul: E para ka emëruar deri tani vetëm 4 nga gjithsej 6 gjyqtarët e duhur për vendimmarrje, e dyta vetëm tre nga 19. Për sa i përket kushtit të dytë, Wadephul tha se reforma zgjedhore vërtet që u arrit në një proces përfshirës, më 5 qershor, dhe kaloi në Kuvend më 23 korrik. ‘Por, një pjesë e rëndësishme e saj u shfuqizua në një proces përjashtues, konkretisht, duke futur sistemin e listave të hapura, në vend të koalicioneve zgjedhore. Kjo procedurë përjashtuese bie në kundërshtim me kërkesën e Bundestagut për një proces përfshirës, i cili u rekomandua edhe nga OSBE-ja’ tha deputeti kristiandemokrat. Ai tha gjithashtu se sa i përket financimit të partive, janë bërë përparime, por ndryshimet nuk kanë arritur ende standardet e kërkuara nga Evropa. Konkluzionet e Wadephul-it vijnë një ditë pasi në Tiranë ishte publikuar raporti i fondacionit Konrad Adenauer (KAS), fondacioni ky i afërt me partinë, së cilës i përket Wadephul dhe kancelarja Angela Merkel. Ndryshe nga raporti i mëparshëm, i dalë në pranverën e këtij viti, ku sistemi i qeverisjes së socialistëve në pushtet konsiderohej gati autokratik, raporti aktual është më i ekuilibruar dhe mban titullin: Dritë dhe hije-një analizë e parakushteve të BE-së për Shqipërinë. Tri kushte të BE-së të paplotësuara Si KAS ashtu edhe Wadephul vërejnë se veç kushteve të caktuara nga Bundestagu, Shqipëria nuk i ka plotësuar tërësisht as tri nga katër kushtet e caktuara nga Këshilli i BE-së, në mars këtij viti. Kështu, Byroja Kombëtare e Hetuesisë deri tani ka caktuar vetëm drejtoreshën. 60 hetues të tjerë ndodhen në procesin e përzgjedhjes çka nuk pritet të mbarojë në fillim të dhjetorit, konstatohet në raportin e KAS-it. Po ashtu lufta kundër korrupsionit dhe larjes së parave, sipas KAS-it, ka përparime në aspektin e ndryshimit të dispozitave ligjore, por nga ana tjetër, korrupsioni dhe larja e parave kanë pësuar rritje. KAS-i i referohet kështu deklaratave të kohëve të fundit të prokurorit të përgjithshëm të Shqipërisë, Olsian Çela, për luftën mes bandave në Elbasan, por edhe raporteve të Transparency International, dhe disa institucioneve të tjera ndërkombëtare. Vërejtje kanë si KAS ashtu edhe Wadephul për ligjin e medias, i cili nuk i ka marrë parasysh propozimet e Komisionit të Venecias. Marrëveshje për kuadrin negociues me pikëpyetje I pyetur se çfarë vendimi mund të pritet në samitin e rregullt të Këshillit të BE-së më 10./11. 12 2020, i cili këtë vit zhvillohet nën kryesinë gjermane, Wadephul u tha korrespondentëve të huaj në Berlin, se ‘shpreson që të ketë përparime’ si për Maqedoninë e Veriut ashtu edhe për Shqipërinë. Wadephul nuk e konkretizoi se çfarë përparime mund të priten. Burime diplomatike nga Berlini i sqaruan DW-së, se e shumta pritet një marrëveshje për kuadrin negociues, por pa datë. Por vëzhguesit nga Berlini parashikojnë se ka pak gjasa që kjo të ndodhë, nëse nuk arrihet më parë një kompromis mes Bullgarisë dhe Maqedonisë së Veriut. Edhe Wadephul vuri në dukje se konsensusi në vendet e BE-së për çeljen e negociatave me Maqedoninë e Veriut është shumë më i madh se sa për Shqipërinë. Përsa i përket Shqipërisë, ai tha se ka edhe vende të tjera dyshuese, si Holanda dhe vendet skandinave. Apel ndaj Bullgarisë Për momentin Bullgaria po bllokon edhe çeljen e konferencës së parë ndërqeveritare, edhe miratimin e kuadrit negociues për Maqedoninë e Veriut. Wadephul u bëri thirrje dy vendeve fqinje që mosmarrëveshjet t’ua lënë historianëve. ‘Ballafaqimi me historinë është i nevojshëm. Këtë e dimë ne si gjermanë fare mirë, por ai nuk duhet të jetë kurrë parakusht për anëtarësimin në BE’, tha deputeti gjerman. /Deutche Welle
 
I dërguari special i OBSH-së për COVID-19 kritikon reagimin e Evropës ndaj pandemisë së Coronas, duke thënë se vendet nuk arritën të përfitonin nga një qetësi e rasteve në verë për t'u përgatitur për valën tjetër. I dërguari special i Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) për COVID-19 David Nabarro tha për Solothurner Zeitung në Zvicër se Evropa ka të ngjarë të shohë një valë të tretë të pandemisë vdekjeprurëse COVID-19 në fillim të vitit 2021 përpara se të prezantohet një vaksinë. "Ata humbën ndërtimin e infrastrukturës së nevojshme gjatë muajve të verës pasi vunë valën e parë nën kontroll," tha Nabarro. "Tani ne kemi valën e dytë. Nëse ata nuk ndërtojnë infrastrukturën e nevojshme, ne do të kemi një valë të tretë në fillim të vitit të ardhshëm." Ai gjithashtu tha se Evropa mund të mësonte shumë nga vendet aziatike. "Reagimi ndaj virusit duhet të jetë me forcë dhe vendosmëri," tha ai. "Sidomos në fillim, kur virusi po përhapet shumë ngadalë në komunitete të ndryshme. Nëse reagoni pa shumë përpjekje, problemi do të agravojë shumë shpejt." Për pak kohë, Evropa shijoi uljen e numrit të infektimeve gjatë verës, por tani infeksionet po rriten përsëri. Gjermania, me një popullsi prej 84 milion banorësh, pati të dielën rritjen e rasteve me 14.000. Në të kundërt, popullsia prej 120 milionë e Japonisë pati vetëm 2.596 raste të reja të shtunën. Popullsia e Koresë së Jugut prej 51 milionë raportoi vetëm 386 raste të reja në të njëjtën ditë dhe ka pasur vetëm rreth 30.700 raste të konfirmuara në total që nga fillimi i pandemisë. Përhapje eksponenciale më shumë se aritmetike Një problem i madh, shtoi Nabarro, është se shumë pak vendimmarrës politikë e kanë kuptuar që virusi po përhapet në mënyrë eksponenciale më tepër se aritmetike. "Eksponenciale do të thotë se numrat mund të rriten 8 herë në javë, 40 herë në dy javë, 300 herë në tri javë, mbi 1000 herë në katër javë, e kështu me radhë," tha ai. Në Azi, ndërkohë, numrat janë relativisht të ulët sepse "njerëzit janë plotësisht të angazhuar, ata përshtasin sjellje që e bëjnë të vështirë për virusin", tha Nabarro. "Ata mbajnë distancën e tyre, mbajnë maska, izolohen kur janë të sëmurë, lajnë duart dhe sipërfaqet. Ata mbrojnë grupet më të rrezikuara." Nabarro gjithashtu tha, se Azia nuk i hoqi kufizimet para kohe. "Ju duhet të prisni derisa numrat e rasteve të jenë të ulëta dhe të qëndrojnë të ulëta," tha ai. "Reagimi i Evropës ishte i paplotë." Ai gjithashtu vlerësoi komunikimin midis autoriteteve në Azi dhe Evropë. "Ata thjesht kanë një mesazh: Nëse duam që ekonomia jonë të jetë e fortë dhe që ne të mbajmë liritë tona, të gjithë duhet t'i përmbahemi disa gjërave themelore." Data 23.11.2020 Autor Ben Knight DW
 
Kompania gjermane BioNTech, e themeluar nga dy shkencëtarë, është bashkuar me Pfizer për një vaksinë që eshte 90 përqind e efektshme. Dy vjet më parë, Dr. Ugur Sahin u ngjit në skenë në një konferencë në Berlin dhe bëri një parashikim të guximshëm. Duke folur me një dhomë të gjerë ekspertësh të sëmundjeve infektive, ai tha se kompania e tij mund të jetë në gjendje të përdorë të ashtuquajturën teknologji të saj të dërguarit RNA për të zhvilluar me shpejtësi një vaksinë në rast të një pandemie globale. Në atë kohë, Dr. Sahin dhe kompania e tij, BioNTech, ishin pak të njohur jashtë botës së vogël të ndërmarrjeve evropiane të bioteknologjisë. BioNTech, të cilën Dr. Sahin themeloi me gruan e tij, Dr. lemzlem Türeci, ishte përqendruar kryesisht në trajtimet e kancerit. Ajo kurrë nuk kishte nxjerrë një produkt në treg. Covid-19 nuk ekzistonte ende. Por fjalët e tij u treguan profetike. Të hënën, BioNTech dhe Pfizer njoftuan se një vaksinë për koronavirusin e zhvilluar nga Dr. Sahin dhe ekipi i tij ishte më shumë se 90 për qind efektive në parandalimin e sëmundjes midis vullnetarëve të provës të cilët nuk kishin prova të infektuar më parë. Rezultatet mahnitëse nxorën BioNTech dhe Pfizer në frontin e garës për të gjetur një kurë për një sëmundje që ka vrarë më shumë se 1.2 milion njerëz në të gjithë botën. “Mund të jetë fillimi i fundit të epokës Covid”, tha Dr. Sahin në një intervistë të Martën. [Artikulli i plote tek Shqiperia.com]
 
Një vaksinë për koronavirusin ka rezultuar 90% efikase pas testimeve fillestare, njoftuan dy kompanitë që po e prodhojnë atë - Pfizer dhe BioNTech. Kjo ka rritur shpresën se pandemia globale e koronavirusit mund të vendoset nën kontroll në muajt e ardhshëm. Por siç njofton korrespondenti i Zërit të Amerikës, Henry Ridgwell, natyra e vaksinës do të thotë se sisteme më pak të zhvilluara shëndetësore do të përballen me sfida madhore për të realizuar programin e tyre të vaksinimit. Testimi i vaksinës së kompanive Pfizer dhe BioNTech është në fazën e hershme. Por, shkencëtarët thonë se rezultatet e deritanishme nga 44 mijë vullnetarë tregojnë se virusi mund të mposhtet. Vaksina bazohet tek teknologjia e re "mRNA", e cila ende nuk është aprovuar nga agjensitë rregullatore. Edhe nëse kryhet me shpejtësi, ekzistojnë sfida të mëtejshme. "Ka sfida të mëdha në prodhim; ka sfida logjistike. Kjo vaksinë duhet të ruhet në temperaturën -62 gradë Celcius", thotë Dr. Peter Drobac, i Universitetit të Oksfordit. Kjo është më e realizueshme në vendet më të pasura. Por, në vendet më të varfëra, zbatimi i një programi vaksinimi nuk do të jetë i lehtë. Në klinikat në Burkina Faso, frigoriferi prishet rregullisht dhe stafi detyrohet të hedhë ilaçet. Kombet e Bashkuara thonë se sistemet shëndetësore të dy të tretave të popullsisë së botës nuk kanë frigoriferimin e duhur. “Pra, nëse sot do të duhej të vaksinonim kundër koronavirusit, për shembull, do të na duheshin shumë më tepër frigoriferë për të mbajtur vaksinat. Nuk i kemi këta frigoriferë”, thotë Jean-Clause Mubalama, nga UNICEF-i. Pastaj është problemi i energjisë. “Klima e nxehtë do të thotë që pajisjet ftohëse janë më të rëndësishme dhe duhet të punojnë më shumë. Ka mungesa të energjisë elektrike - janë ekonomi në zhvillim. Pra, nëse shikoni në një numër të këtyre tregjeve, mund të gjeni zona ku ndoshta 30, 40% e qendrave shëndetësore nuk kanë qasje në energji elektrike", thotë Toby Peters, Profesor i Ekonomisë së Ftohjes, në Universitetin e Birminghamit Fondi i Kombeve të Bashkuara për Fëmijët shpenzoi 85 milionë dollarë në vitin 2019 për pajisje ftohëse, kryesisht frigoriferë me energji diellore në Afrikë dhe Azi. Po mbledh gjithashtu rezerva shiringash dhe po krijon zinxhirin e ruajtjes frigoriferike dhe transportit për t'i paraprirë aprovimit të vaksinës. Por në shumë vende, shkencëtarët thonë se infrastruktura shëndetësore thjesht nuk ekziston për të filluar një program të shpejtë të vaksinimit ndaj koronavirusit. Një sfidë e shtuar është transportimi i njerëzve për tek klinikat ose zhvillimi i vizitave mjekësore në komunitet - dhe bindja e tyre se vaksina është e sigurt. Vaksina e kompanive Pfizer-BioNTech kërkon dy doza për person. Pastaj ekziston rreziku i "nacionalizmit të vaksinave" - shqetësimi se vendet e pasura mund të blejnë të gjitha vaksinat për popullatat e tyre. Mbi 150 vende janë regjistruar në një strukturë globale të quajtur ‘COVAX’ në përpjekje për të siguruar shpërndarje të drejtë. "Objektivi është të ndihmohet në prodhimin e dy miliardë dozave të ndryshme të vaksinave kundër COVID-it që mund të shpërndahen në të gjitha këto vende të botës deri në fund të vitit 2021", thotë Dr. Drobac. Shkencëtarët thonë se vaksina të tjera për koronavirusin, të cilat aktualisht po testohen, mund të rezultojnë gjithashtu efektive - duke rritur shpresat për programe vaksinimi masiv. Por ata paralajmërojnë se derisa të fillojnë programe të tilla, është me rëndësi që qeveritë dhe individët të vazhdojnë të përpiqen të përmbajnë përhapjen e virusit, ndërsa shkalla e infeksionit vazhdon të rritet.
 
Refuzimi i masave anti-Covid, mes të cilave mbajtja e maskës, mund të jetë e lidhur me çrregullime antisociale të personalitetit. Ky është përfundimi i arritur në një studim të drejtuar nga disa shkencëtarë brazilianë, i bazuar tek 1500 persona nga 18-73 vjeç. Përmes një pyetësori, ekspertët analizuan impulset e ndjera nga pjesëmarrësit bazuar në ndjenjat e zgjuara nga njerëzit e tjerë. Në mes të pyetjeve ishte edhe ajo e përdorimit të maskës. Siç raportohet nga Independent, në bazë të përgjigjeve në pyetësor, u identifikuan dy profile: një “antisocial”, i lidhur me ata që janë më rezistentë ndaj masave anti-Covid, dhe një “empatik”, i lidhur me ata që i respektojnë ato. Profili “antisocial” është i lidhur me pikët më të larta në pyetjet që kanë të bëjnë “pandjeshmërinë, mashtrim, armiqësinë, impulsivitetin, papërgjegjshmërinë”. Tiparet, vëren studimi janë “tipike të çrregullimit të personalitetit antisocial”. Për subjektet e lidhura me profilin “antisocial”, rezultatet ishin më të ulëta gjithashtu në kontekstin e rezonancës afektive. Ekipi që drejtoi studimin shpreson që rezultatet e tij mund t’iu vijnë në ndihmë për të bindur autoritetet për të bërë më shumë për të edukuar njerëzit drejt sjelljeve të duhura. Burimi: A2CNN
 
Pandemia Corona, ndërhyrja e pretenduar nga Rusia në fushatën zgjedhore, Koreja e Veriut, sigurimi shëndetësor, politika e imigracionit ose racizmi dhe ndryshimi i klimës, ishin temat e debatit të dytë dhe të fundit mes kandidatëve për presidentë në SHBA. Por rezultati më i rëndësishëm i duelit ishte, që e dallon nga paraqitja e mëparshme televizive e Donald Trumpit dhe Joe Bidenit, sjellja e civilizuar dhe korrekte e kandidatëve për postin më të lartë në këtë vend. Të dy kandidatët u përpoqën të fitojnë simpatitë e zgjedhësve dhe të mobilizojnë zgjedhësit e tyre. Joe Biden kritikoi Presidentin Donald Trump për trajtimin e pandemisë Corona: "Kushdo që është përgjegjës për kaq shumë vdekje nuk duhet të mbetet President i SHBA." Presidenti ende nuk ka "asnjë plan" për të luftuar pandeminë, ndërkohë që po vjen "dimri i errët". Nga ana tjetër, Trump vlerësoi punën e administratës së tij dhe ishte edhe një herë optimist se SHBA së shpejti mund të dalë nga kriza. Trumpi nuk pret një "dimër të errët" si Biden. Koronavirusi do të "zhduket" dhe pandemia do të përfundojë së shpejti. "Nuk është faji im që erdhi këtu, është faji i Kinës", tha Trump, i cili paralajmëroi se "Biden do të mbyllë të gjithë vendin - me pasoja të tmerrshme". "Nëse do të kishte më shumë bllokime për shkak të virusit, shumë njerëz do të humbnin punën e tyre dhe numri i vetëvrasjeve do të rritej." Biden u përgjigj se ai nuk do të dëshironte ta mbyllte vendin, por ai akuzoi Trumpin se shumë amerikanë të sëmurë nga COVID-19 do të ishin akoma gjallë sikur pandemia të menaxhohej më mirë. Kandidatët debatuan ashpër edhe për të ardhmen e kujdesit shëndetësor. Trump akuzoi sfiduesin e tij për përpjekjen për "ilaç socialist". Nga ana tjetër, ai donte të shfuqizonte sistemin e sigurimit shëndetësor dhe kujdesit shëndetësor të prezantuar nga paraardhësi i tij Barack Obama, i njohur si "Obamacare". Trump tha se ai ka krijuar "një sistem të ri të mrekullueshëm të kujdesit shëndetësor". Biden theksoi se "të gjithë duhet të kenë të drejtën e kujdesit shëndetësor të përballueshëm". Trump: Politika ime ndaj Koresë ka shpëtuar miliona jetë Një temë tjetër ishte marrëdhënia e Trumpit me sundimtarin e Koresë së Veriut Kim Jong Un. Trump tha se kishte arritur gjëra të mëdha në konfliktin me Korenë e Veriut. Trumpi pohoi se ai e ka parandaluar një luftë me Korenë e Veriut. Pa politikën e tij të dialogut, "miliona njerëz do të kishin vdekur në një luftë", tha Trump. Trump thotë se "ai trashëgoi një rrëmujë" nga administrata e mëparshme nën Presidentin Barack Obama dhe zëvendëspresidenti Biden. Tani të dy vendet kanë "një raport shumë të mirë". Biden akuzoi Trumpin se i dha "legjitimim" diktatorit Kim Jong Un. Takimet e tij i dhanë Koresë së Veriut kohë për të zhvilluar programin e saj të armëve edhe më tej. Kim ishte një "gangster", shtoi ai, me të cilin nuk mund të takohej pa kushte të qarta. Një krahasim me Hitlerin bëri bujë. Deri sa Trump po fliste për "marrëdhëniet e tij të mira" me autokratin Kim dhe krerët e qeverive të vendeve të tjera, Biden u përgjigj: "Ne kishim marrëdhënie të mirë edhe me Hitlerin para se ai të pushtonte Evropën". Biden donte të bënte të qartë se ai e konsideron kursin e Trump drejt sundimtarëve autoritarë si shumë të butë dhe për këtë arsye një rrezik për paqen ndërkombëtare. Biden kritikon racizmin e vazhdueshëm sistematik Shtetet e Bashkuara ende nuk janë plotësisht të barabarta, tha Biden, duke iu referuar racizmit strukturor të vazhdueshëm në SHBA. Trump vazhdon të promovojë racizmin. "Ai hedh vaj në çdo zjarr racist," tha Biden. Trump, nga ana e tij, pohon se ai kishte bërë më shumë për afrikano-amerikanët dhe zezakët se çdo president tjetër para tij, me përjashtim të Abraham Lincolnit. "Unë jam personi më pak racist në këtë dhomë", tha Trump. Rastet e dhunës policore ndaj afroamerikanëve janë raste individuale. Pozicionet e aplikantëve për temat e tjera të pyetura nga moderatorja Kristen Welker ishin po aq të diskutueshme. Por Trump dhe Biden e lanë njëri-tjetrin të mbaronte fjalën dhe kryesisht ndoqën pyetjet e moderatores. Këtë herë ata shprehën mospëlqimin me pohimet e tjetrit më shumë me buzëqeshje ironike apo tundje të kokës. Data 23.10.2020 Autor Bahri Cani/ DW
Amerika ka ndërhyrë në zgjedhjet e 47 vendeve të botës. Kanali televiziv CNN zbuloi se qeveria e Amerikës në periudhën nga vitit 1946 e deri në vitin 2000, ka ndërhyrë në 81 procese të zgjedhjeve në 47 vende të botës. CNN në një raport të tij ka thënë se mediat e Amerikës për një periudhë të gjatë janë duke analizuar ndërhyrjen e Rusisë në zgjedhjet e Amerikës, mirëpo pyetja e cila shtrohet shumë rrallë në këto media, është kjo që a nuk ndërhyjnë qeveria e Amerikës në asnjë proces zgjedhor të vendeve të tjera botës? Daw Lujen, ekspert i institutit "Politika dhe Strategjia" në Universitetin Carnegie Mellon të Amerikës", në një intervistë me kanalin televiziv CNN, ka thënë se çështjen e ndërhyrjes së Amerikës në zgjedhjet e vendeve të tjera, e ka shqyrtuar nga vështrimi i shkencave shoqërore dhe në vazhdim deklaroi: "Amerika gjatë periudhës nga vitit 1946 e deri në vitin 2000, ka ndërhyrë në 81 procese të zgjedhjeve në 47 vende të botës". Ai për shembull, ka kujtuar ndërhyrjen e Amerikës në zgjedhjet e vitit 1948 të Italisë dhe tha: "Amerika ishte e shqetësuar që në zgjedhje mund të fitojë Partia Komuniste, prandaj ka shfrytëzuar të gjitha aftësitë dhe kapacitetet e saj për të penguar fitoren e Partisë Komuniste në këtë vend". Daw Lujen gjithashtu kujtoi ndërhyrjen e Amerikës në zgjedhjet e vendeve të tjera të botës si në Kili, Argjentinë, Japoni, Gjermaninë Perëndimore, Brazil, Indonezi, Liban, Malajzi dhe Iran gjatë dekadave të kaluara dhe theksoi: "Amerika në të shumtën e rasteve ka mbështetur grupet dhe kandidatët që ndjekin politikë në harmoni me qëndrimet e Uashingtonit. Dy e treta e rasteve të ndërhyrjes së Amerikës në zgjedhjet e vendeve të tjera, ishte sekrete dhe një e treta e tyre ishte ndërhyrje e hapur. Shenimi IM: pa pranverat......mbas 2001-it.
 
Avionë, helikopterë dhe tanke të prodhimit rus zhvilluan qitje të shtunën në Pester, një zonë e vetmuar stërvitjesh në Serbinë perëndimore, ndërsa në qiell fluturonin dronët ushtarakë kinezë. Manovrat e quajtura Bashkëpunimi 2020 ishin demonstrim i një fuqie ushtarake të ripërtëritur të Serbisë dhe u ndoqën nga Presidenti Aleksandar Vuçiç dhe personalitete të tjera. Gjatë stërvitjeve u nënvizuan lidhjet e ngushta ushtarake të Serbisë me Pekinin dhe Moskën. Vitet e fundit, Beogradi ka përshpejtuar shpenzimet e mbrojtjes ndërkohë që kërkon dominim në Ballkanin Perëndimor. Buxheti i tij ushtarak u rrit në rreth 1.14 miliardë dollarë në vitin 2020 dhe 2019, që është 43% më shumë se në 2018. Shpenzimet ushtarake të këtij viti përbënin rreth 2.4 përqind të produktit të brendshëm të përgjithshëm. "Jemi duke forcuar ushtrinë tonë për të parandaluar çdo agresor, nuk kemi ndërmend të nisim ndonjë konflikt", u tha zoti Vuçiç gazetarëve pas stërvitjes. Për herë të parë, Serbia demonstroi përdorimin e dronëve luftarakë kinezë CH-92A, dislokimi i parë i mjeteve fluturuese kineze pa pilot në Evropë. Ajo mori gjashtë dronë të tillë në qershor. Pekini e sheh Serbinë si pjesë të nismës “Një Brez Një Rrugë”, që synon hapjen e lidhjeve të reja të tregtisë së jashtme për kompanitë kineze që kanë investuar miliarda euro, kryesisht kredi të buta, për projekte të infrastrukturës dhe energjisë. Stërvitja Bashkëpunimi 2020 Për stërvitjen e së shtunës, ushtria serbe dislokoi atje 40 avionë, rreth 150 automjete, përfshirë tanke dhe transportues të blinduar si dhe rreth 2'800 trupa. Ushtria serbe përdor kryesisht teknologji ish-sovjetike, por vitet e fundit Beogradi ka blerë avionë luftarakë MiG-29 dhe armë të tjera nga Rusia, përfshirë helikopterë Mi-35 dhe sistemin e mbrojtjes ajrore Pancir, që u demonstrua të shtunën. Serbia, e cila është kandidate për anëtarësim në Bashkimin Evropian, shpalli neutralitetin ushtarak në vitin 2006. Ajo iu bashkua Programit të NATO-s Partneritet për Paqe, megjithëse nuk kërkon anëtarësim të plotë në aleancën perëndimore të mbrojtjes. Zeri i Amerikes
 
Kreu i shërbimit të fshehtë të Gjermanisë ka paralajmëruar se hebrenjtë në Gjermani po përballen me rritje të antisemitizmit. Paralajmërimi vjen një vit pasi një person i armatosur sulmoi një sinagogë në Yom Kippur. Një vit pas një sulmi ndaj një sinagoge në qytetin lindor të Gjermanisë, Halle, kreu i shërbimit të fshehtë të brendshëm të Gjermanisë, i Zyrës Federale për Mbrojtjen e Kushtetutës (BfV), ka paralajmëruar se Gjermania po përjeton një "rritje të shpejtë" të antisemitizmit. "Dy vitet e fundit, veprat penale, përfshirë aktet e dhunës kundër hebrenjve dhe institucioneve hebraike në Gjermani janë rritur ndjeshëm," tha shefi i BfV, Thomas Haldenwang në një intervistë të premten për gazetën Tagesspiegel. Sulmi një vit më parë dështoi Më 9 tetor 2019, një 27-vjeçar i armatosur u përpoq të hapte me zjarr hyrjen për në një sinagogë të mbushur plot, në ditën e Yom Kippurit, dita më e shenjtë e vitit në Judaizëm. Dera e siguruar mirë e pengoi atë të hyjë brenda për të kryer sulmin. Burri pastaj vrau dy kalimtarë para se të arratisej dhe më vonë të merrej në hetuesi. Javën e kaluar, një burrë sulmoi një hebre jashtë një sinagoge në Hamburg. Haldenwang tha të premten se sulmet kundër sinagogave janë veçanërisht shqetësuese për shkak të së kaluarës së errët të Gjermanisë me nazizmin. Përkujtim i viktimave të atentatit në Halle "Gjermania ka një përgjegjësi të veçantë për jetën hebreje," tha ai, duke shtuar se hebrenjtë në Gjermani kanë arsye të shqetësohen për t'u përballur me dhunë dhe armiqësi kur ndodhen në publik. Rreziku vjen veçanërisht nga sulmet prej "ujqve të vetmuar" të radikalizuar, tha Haldenwang. "Shërbimet e sigurisë duhet të jenë veçanërisht vigjilente për këtë," tha Haldenwang. "Mbi të gjitha, shoqëria duhet të ndërgjegjësohet se duhet të punojmë së bashku në luftën kundër antisemitizmit." Nga vijnë ekstremistët? Haldenwangu tha se radikalizimi ndjek një model të ngjashëm te ekstremistët e djathtë, islamistët dhe grupe të tjera, të cilët fajësojnë të tjerët për problemet dhe mangësitë e tyre personale. "Kemi të bëjmë shpesh me marrëdhënie të vështira personale, dështime në shkollë dhe në punë," tha ai. "Këta njerëz fajësojnë grupet e minoriteteve për situatën e tyre të dëshpëruar në jetë dhe më pas rrëshqasin drejt ekstremizmit." aud/wmr,sms (dpa,AFP) DW / Data 09.10.2020
 
Poete e pedagoge me një sërë çmimesh në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Louise Glück është nga sot fituese edhe e Çmimit Nobel për Letërsinë. Akademia suedeze e ka vlerësuar shkrimtaren amerikane, për zërin e pagabueshëm poetik që me bukurinë e thjeshtë e bën ekzistencën individuale universale. Glück ka fituar në vitin 1993 Çmimin Pulitzer dhe që prej 2003 ka qenë kandidatja e Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Akademinë Suedeze. Lexuesi shqiptar nuk ka mundur ta njohë me një botim të plotë, por ka përkthime sporadike të poezive të saj, të botuara në revista letrare dhe antologji poetike. Louise Elisabeth Glück e lindur më 22 prill 1943 është një poete dhe eseiste amerikane. Ajo ka fituar shumë çmime të mëdha letrare, duke përfshirë Medaljen Kombëtare të Shkencave Humane, Çmimin Pulitzer, Çmimin Kombëtar të Librit, Çmimin Kombëtar të Kritikëve të Librit dhe Çmimin Bollingen. Nga 2003 deri në 2004, ajo ishte Laureate Poete e Shteteve të Bashkuara. Në vitin 2020, ajo u dha Çmimin Nobel në Letërsi, “për zërin e saj poetik të pagabueshëm që me një bukuri të rreptë e bën ekzistencën individuale universale”. Disa poezi te Louise Glück i gjeni ne shqip tek kjo lidhje
 
Bashkëpunëtorja e ngushtë e presidentit Trump rezultoi e infektuar me Corona. Të premten u bë e ditur se edhe Trump bashkëshortja e tij, Melania janë testuar pozitivisht. Në pikun e fushatës, Trump futet në karantinë. Hope Hick është ish-drejtoreshë e komunikimit në Shtëpinë e Bardhë dhe akoma një nga personat më të besuar të Donald Trump. Të martën ajo kishte udhëtuar me avionin presidencial Air Force në debatin televiziv në Cleveland, Trump-Biden. Një ditë më pas ajo udhëtoi për një miting zgjedhor në Minesota dhe aty pati shenjat e para të sëmundjes. Hope Hicks u vendos në karantinë që gjatë kthimit me avion. 31 vjeçarja është shumë e afërt me familjen Trump. Vetë presidenti e ka quajtur atë "vajza tjetër" e tij. Hope Hicks, shefi i shtabit të Trumpit, Mark Meadows dhe Donald Trump Të premten u bë e ditur, se edhe Trump dhe Melania janë infektuar me virusin Corona. Trumpi vetë 74 vjeçar ka shkruar në twitter: "Ne do të fillojmë menjëherë me karantinën dhe procesin e shërimit. Do ta kalojmë këtë së bashku", shkroi Trump. SHBA ndodhet tani në pikun e fushatës zgjedhore më 3 nëntor, ku Trump lufton për një mandat të dytë. Të premten ishte planifikuar një miting zgjedhor në Florida dhe telefonatë me pensionistët më të rrezikuar nga Corona. Mjeku i presidentit amerikan pret që Trump, megjithë infektimin e Coronës të vazhdojë "pa ndërprerje" detyrën. Sean Conley deklaroi, se Trump dhe Melania janë në gjendje të mirë dhe të dy do të qëndrojnë në Shtëpinë e Bardhë gjatë procesit të shërimit. Presidenti amerikan gjatë pandemisë së Coronës është kritikuar gjithmonë, se nuk e ka marrë seriozisht virusin. Së fundmi ai ka zhvilluar sërish fushatën elektorale me mitingje të mëdha të përkrahësve. Ato u zhvilluan në terren të hapur, por njerëzit nuk ishin të detyruar të mbanin maskën. DW: la/rb/mak (afp, ap, dpa, rtr)
 
Në duelin e parë televiziv mes presidentit Trump e kandidatit demokrat, Joe Biden nuk pati shkëmbim replikash, sepse Trump nuk e linte Biden të fliste. Për një pseudodebat të tillë nuk kemi nevojë, mendon Carla Bleiker. Çfarë dreqin ishte kjo? Këtë pyetje mund t'i bëje vetes si spektator pas debatit të parë televiziv mes presidentit Trump dhe sfiduesit të tij, Joe Biden. Ajo që ishte menduar si shkëmbim faktesh, për t'ua bërë më të lehtë vendimin votuesve të pavendosur, i ngjasoi që në minutat e para sherrit kaotik mes dy xhaxhallarëve të moshuar në një familje, ku njëri nuk respektoi asnjë rregull, dhe tjetri qeshte gjithnjë e më shumë si i detyruar dhe tundte kokën që të mos klithte. SHBA ndodhen në një krizat më të mëdha, pandemia e Coronës, katastrofat natyrore për shkak të ndryshimit të klimës dhe një hendek gjithnjë e më i thellë mes amerikanëve të bardhë dhe atyre me ngjyrë e kanë tronditur vendin. Por në përballjen e parë televizive mes kandidatit të republikanëve dhe atij të demokratëve shikoje një president, që nuk e la kundërshtarin e tij të mbaronte as edhe një fjali, dhe vetë nuk prezantoi gati asnjë plan për përmirësimin e situatës. Kur moderatori Chris Wallace i kujtoi Trumpit, që ekipi i tij i kishte pranuar rregullat e debatit, dhe me këtë presidenti pranoi që Biden t'u përgjigjej pyetjeve dy minuta pa u ndërprerë, nga Biden erdhi përgjigja e thatë: "Ai nuk e mban kurrë fjalën." Por që Trump ta fuste kaq në kaos debatin, dhe moderatori as të mos ia dilte t'i tregonte vendin ishte mjaft dëshpëruese. Një "debat" i tillë më mirë të mos zhvillohet Edhe Biden pati problemet e veta gjatë debatit. Ai e quajti Trumpin "kloun", gjë që shihet si e papërshtatshme në skenën politike. Kurse shpjegimet e Bidenit për temën, kush, ku dhe sa kohë mund të votojë me postë rezultuan në një kompleks fjalish të tipit Biden, ku fundi nuk kishte asnjë lidhje më me fillimin. Por ishte Trump ai, që konceptin e debatit presidencial e ktheu në absurditet. Moderatori Wallace nuk ishte në gjendje ta kontrollonte. Edhe Biden i doli pak ballazi Trumpit. Vetëm një moment u bë kaq i ashpër toni i Bidenit, dhe e ndërpreu pak sekonda lumin e rrëmbyer të Trumpit: kur ai foli për djalin që ka ndërruar jetë, Beau dhe angazhimin e tij në Irak, ndërsa Trump përpiqej ta kthente vëmendjen tek djali tjetër, Hunter dhe akuzat për korrupsion kundër tij. Kur nuk arrihet të krijohet një debat i vërtetë, sepse njëri kandidat 90 minuta rresht nuk e lejon tjetrin të flasë, atëherë ai nuk ka kuptim. Tani në radhën e debateve qëndron ai mes zëvendëspresidentit, Mike Pence dhe kandidates së zgjedhur nga Biden, Kamala Harrs më 7 tetor. Pas kësaj do të zhvillohen edhe dy debate të tjera televizive mes Bidenit dhe Trumpit. Nuk do të ishte lëvizje e zgjuar shahu, nëse Biden i zhgënjyer do t'i refuzonte këto debate, shpejt atë mund ta quanin frikacak. Por pas këtij "debati" katastrofal një gjë e tillë do ishte e kuptueshme. Burimi: DW Shqip Data 30.09.2020 Autor Carla Bleiker
Lutfi coka/Ku po shkojmë!? ( Vëllim me Poezi) Vesi zevendëson vyrtutin E padobijshmja urren të dobishmen, Burrat poshtë,burrecat lart Timat vdesin,frikacakët qeshin.! Drejtësia pjell padrejtësinë Traditat positive shkrumohen, Pozitivja bije,negatvja ngrihet E bardha zevendësohet me të zezën. Kudo si asnjëherë Lartësohet e keqja, Triumfon mashtrimi Preferohet gënjeshtra. Na mbuloi hutimi Kemi rënë në trubullirë Askush nuk e din, Nga vjen kjo e mirë. Kush e luan propogandën? Populli si ka qënë Nuk është tani, Ka mendjen e prishur Ka kokën e ulur. Është bërë i pavetëdijshëm Familjarizohet me gjendjen, Pajtohet me bindjet Kundër të vërtetës. Merr mësimet mashtruese I buzëqesh të keqes Kundërshton të mirën, Të dobishmen epozitiven. Nuk ka filozof e profet Që vlerëson çfarë ngjet, Në këtë vend plot siklet Sejcili mbret mbi mbret! Si ka mundësi Të ndodh në Shqipëri, Fenomene s’i kish kombi As sot ,as në histori. Si e vret djali babën Edhe bën çudi? Si vret djali nënën, As dreqi se di. Po babai vret djalin Pa pike dyshimi, Nëna vret djalin Pa pikë trishtimi.! Po vllau vret vllaun E urren e nuk qanë, Vllau vret motrën Tmerr për vete, Turp për botën.. Burri vret gruan Me sopatë e gjuan, Gruaja vret burrin Në pus e hudhin. Më keq e në mjerim Janë prindërit e kohës, As kush nuk i don Askush nuk i afron! Është bërë familja Si zgjua blete Sejcili merr drejtim Ashtu si për vete. Një jetë plot rrëmujë Pa asnjë qëllim Jemi bërë ka kohë , Për një të fortë dënim. E për këtë ,virusin e uroj I tha botës ku po shko! Ndalo në vend e mendo Ndrysho rrugë sa s’je vonë!. Kohë plot enigma! Erdhi kjo kohë e keqe Plot me trubullira, Njerëzit përqafojnë Të keqen ,larg nga e mira Lartësohet e shëmtura Fundoset e bukura, Zhvlerësohet vlera Lartësohet antivlera. Ja dhe miku të duket armik Dhe armiku vlerësohet mik Duam më shumë armikun, Kundërshtojmë fort mikun. Të gjithë mendojnë kundra Të gjithë flasin kundra, Të gjthë janë kundra Të gjithë veprojnë kundra! Propoganda burim i të keq Propoganda e politikës Pranohet e vërtetë Shkojmë pavetëdije, Ngadalë e qetë-qetë. Mashtrues e magjitarë Faraon e sundimtarë, Të dukshëm e padukshëm Hutuan popullin mbarë. Na hutuan e mashtruan I kanë rrënjët në çdo lëmë, Një metodë ata kanë Të vrasin natën, ditën qajnë! Çfarë i kanë bërë njeriut Familjes e shoqërisë, Vuajtje e pakënaqësi Për atë që është njeri! Është mbushur vendi Plot hipokritë e hileqarë Ne sherbetorë i të tjerëve Armik i vetëvetes. Pasojat kanë vërshuar Shkaktarët numrojnë sukseset, Planet e tyre sa mirë Për vete potësojnë çdo dëshirë. Të rinjtë paprespektivë Me plot rreziqe Rrezikohet familja Padyshim e mëdyshje!?.. Është pasojë e politikës E qeverive pa parlament, E qeverive pa kopetenca E qeverive pa përgjegjësi! Janë në krye të vendit Hipokrit e hileqarë, Sherbetorë i të tjerëve Armimi vetëvetes! Dikush shkatërron kulturën Dikush shkatrron traditën Dikush prish moralin Familje e idealin! E kemi pësuar Familja e shoqëria, Pakënaqësi e vuajtje Shkatërrim i çdo vlere! Bije një system Ngrihet një tjetër, I përngjajnë njëri tjetrit Si në lindje e perendim. Bota sot! Kështu është bota sot Kur njeriu e shoqëria Propogandohet me force, Sistemi anti-njeri, Shkenca fundoset Joshkenca lartësohet Fjala e zotit ulet, Fjala e politikës ngrihet!?. Vlerësohet anti kombëtari Nuk ka vlerë kombëtari, Heroizmi errësohet Tradhëtari lartësohet. I dituri nuk dëgjohet Injoranti lëvdohet I urti me gishtin në gojë, Zhurmëmadhi të gëzojë. Lideri pozitiv urrehet Lideri negative dëshirohet, Historia e vërtetë fundoset Ajo mashtrues lartësohet. Idetë negative lexohen Ato pozitive nënçmohen Sistemet negative duhen, Ato pozitive zhduken.. Kultura pozitive s’duhet Ajo negative ngrihet, Vlerat varrosen Antivlerat forcohen.
Top